Chiếc cúc bấm chắc chẳng làm khổ nhà thơ đến vậy, giả dụ hàng trăm năm trước đó, những cô gái thôn dã thắt đáy lưng ong không mặc yếm lụa sồi có cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân
Một xã hội mà ai cũng biết “quốc nạn” tham nhũng đang hoành hành như cơn bão ngầm vô cùng hiểm, không ít cuộc chạy đua, tranh giành chức vị, quyền lực đang xảy ra đó đây, con người thiếu niềm tin vào nhau, vàng thau thật giả lộn lạo, muôn chuyện khó lường, khó đoán định làm sao. Quê tôi còn có câu này: Làm anh làm ả thì ngả mặt lên.
Tổ sư tiên tổ mình đã để lại những giá trị làm người, những di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp chẳng lẽ con cháu lại sớm lãng quên từ. Ông cha ta vốn hay kiệm lời và rất dung dị trong dạy dỗ con cháu. Chớ nghĩ rằng tiên sư cha ta hủ lậu, xoành xoạch giữ lấy cái lý lẽ: Ta về ta tắm ao ta / Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn mà các bậc tiền bối đáng kính đã từng dặn dò con cháu: Đi một ngày đàng học một sàng khôn.
Con người là tổng hòa các mối quan hệ tầng lớp, Mác đã nói đại ý thế; vậy thì trong một xã hội nhiều chuyện như giờ muốn thương người như thể thương thân cũng khó lắm thay. Những câu chuyện, những mẩu tin về sự lọc lừa, giả dối, bạo lực. Thương người khác như thương mình, đó là gì nếu không phải là mục đích cao cả của những đạo thực thụ.
Đây không phải là nỗi buồn chiến tranh mà là nỗi buồn của thời hòa bình khi rất nhiều giá trị tư tưởng, đạo đức, văn hóa truyền thống đã và đang bị xuống cấp, thoái hóa, băng hoại nghiêm trọng, rất nghiêm trọng. Qua thời yếm lụa sồi, khăn mỏ quạ, quần nái đen.
Có lẽ, không phải chỉ Nguyễn Bính mà hàng vạn, hàng triệu người dân ta thời ấy đều muốn kêu lên: Van em em hãy giữ nguyên quê mùa để cho hương đồng gió nội chẳng bao giờ bay đi.
Mỗi giang sơn, mỗi dân tộc chỉ là một căn nhà trong ngôi làng lớn đó. Nên chi, Âu phục mới dần dà thay thế Việt phục, com lê cà vạt thay cho áo the khăn xếp, áo dài tân thời hay váy Tây thế chỗ áo tứ thân và chiếc quần nái đen với khăn mỏ quạ thì không mấy cô gái dùng nữa. Xin quay trở lại với Chân quê. Trong mỗi gia đình cũng thế, dù đương đại đến bao nhiêu thì sự hàm ân tiên nhân, kính trên nhường dưới, thương yêu hòa thuận, chung thủy trót vẫn là những chuẩn không gì thay thế được.
Người ta ví von rằng, trong thời đại kỹ thuật số thì Trái Đất là ngôi làng lớn của nhân loại. Ưng ý hội nhập là điều không phải tranh luận, bởi đó là quy luật phát triển xã hội loài người; thế giới sẽ về đâu nếu các dân tộc không có niềm tin vào nhau và lấy đối đầu thay cho hội thoại, lấy xung đột thay cho hiệp tác, lấy cừu địch thay cho hòa hợp.
QĐND - thi sĩ Nguyễn Bính, bởi quá đắm đuối cái quê kệch của xứ sở hoa chanh mà vân vi đến mất ăn mất ngủ với chiếc khuy bấm trên áo cô thôn nữ hôm qua vừa đi tỉnh về. Mấy dẫn dụ quen thuộc tôi vừa kể ra chính là truyền thống đấy. Canh tân không phải là khuấy nước trong thành đục, đổi trắng thay đen, tung thả hỏa mù, càng không phải vọng ngoại vô lối để biến mình trở thành kẻ nhai lại những cái người ta đã vứt bỏ.
Dân tộc ta đã tuyển lựa hấp thụ phần lớn những cái hiệp, tiến bộ của “người ta” để làm phong phú thêm, đa dạng hơn nền văn hóa “nhà mình”. Lỗi là ở ta chưa biết gạn đục khơi trong, chưa biết người biết ta một cách thấu tỏ và còn thiếu phân vân suy lựa khi có rất nhiều thứ ùa đến ào vào. Tuy nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó; ranh giới tốt - xấu, hay - dở đôi khi rất mỏng mảnh.
Thực ra, Nguyễn Bính đâu khổ vì chiếc khuy bấm trên áo cô thôn nữ mà chỉ xót xa trước sự xói mòn, phai bạc của bản sắc văn hóa dân tộc trước sức tấn công của văn hóa ngoại lai nối gót giày viễn chinh thực dân phương Tây du nhập vào nước ta. Đó là gì nếu không phải là những giá trị tốt đẹp mà tiên sư tổ sư ta đã xây đắp nên bằng mồ hôi và máu, bằng sức lực và trí não của mình.
Chân quê đâu phải là quê kệch mà là văn hóa truyền thống đấy bạn ạ. Ảnh: XB. Thử hỏi, mấy ai nói về lòng chung thủy mà vừa súc tích lại thâm thúy nhưng rất giản dị như thế này: Chồng ta áo rách ta thương / Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
Sự “thái quá” của nhà thơ đã để lại cho trần thế bài thơ Chân quê lừng danh viết ra từ năm 1936 mà đến hiện đọc lại, ngâm lại vẫn cứ hay khôn cùng. Những vụ cướp của, giết người, cưỡng bách trở thành tin hot, bài hot trên một số tờ báo viết, báo mạng.
Trong buổi đầu, sự thay đổi trang phục mang tên tân thời đó chắc chắn cũng phải chịu rất nhiều tiếng bấc, tiếng chì của cõi trần.
Đều hướng tới: Thương người như thể thương thân. Chiếc cúc bấm không làm cho ai khổ cả. Nó ảnh hưởng không nhỏ tới việc hình thành nhân cách của lớp trẻ. Sự cởi mở trong thời trang không có tức thị hướng tới những kiểu quần áo te tua, kỳ quặc, là kiểu váy mỏng và ngắn, mặc mà như chơi mặc. Giang sơn này cũng thế, hòa nhập nhưng không hòa tan, phải biết giữ gìn và phát triển bản sắc dân tộc trong mọi hoàn cảnh tình huống như ông cha tiên tổ mình.
Một thông điệp rất rõ ràng hiện ra: Ta là người Việt Nam mang trong mình dòng máu Lạc Hồng. Và, đây là một nhân sinh quan đầy lòng vị tha mà cả Đức Phật lẫn Đức Chúa Giê-su. Hôm qua em đi tỉnh về / Đợi em ở cuối con đê đầu làng / Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng / Áo cài khuy bấm em làm khổ tôi.
Tất nhiên, phía sau khăn nhung, quần lĩnh với áo cài khuy bấm ấy, cô gái Việt vẫn phải biết giữ giàng hương đồng gió nội như giữ lấy hồn Việt đẹp đẽ của dân tộc mình.
Đổi mới văn chương không phải là thoát ly quay lưng lại dân tộc, ngông nghênh đứng ngoài đời sống giang san, chửi bới bôi nhọ tiền nhân, giải thiêng giễu nhại các nhân vật lịch sử, các anh hùng đã được quần chúng tôn thờ, náo nức đề cao sự thông tục dơ bẩn, khích động bạo lực, cổ súy cho lối sống thấp hèn, ích kỷ.
Thời buổi hiện giờ, rất dễ biến mình thành kẻ “nô lệ văn hóa” mà cứ ngỡ rằng đấy là sự đương đại, mới mẻ cao sang.
Tôi lại vu vơ nghĩ tới chiếc cúc bấm. Uống nước nhớ nguồn là cách nói về lòng biết ơn, tri ân cha ông, tổ sư. Cứ giật thột nghĩ rằng, nếu không có những chuyện cướp, giết, hiếp ấy thì báo chí sẽ tẻ nhạt vô vị lắm sao?! Không khỏi thở dài khi nghe một vị lãnh đạo nói rằng: Nước mình, đi đến đâu tôi cũng gặp chuyện buồn.
NGUYỄN HỮU QUÝ Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo quần chúng Trần Văn Bính: ấm no mà thiếu văn hóa là mầm mống đại họa 5 ví dụ hệ trọng đến văn hóa truyền thống và hội nhập Nghe ca trù trên máy iPhone 5!.
Bữa nay, nhiều tăm tiếng của các nhà thiết kế thời trang nổi danh trong và ngoài nước không mấy xa lạ với người Việt, nhất là các bạn trẻ.
Đồng hành với họ là những người mẫu, siêu mẫu cực kỳ cao ráo thon thắt hấp dẫn trong ánh đèn lung linh lộng lẫy của các sân khấu. Hội nhập không có lỗi trong những sa sút, vơi nhạt hay băng hoại về giá trị đạo đức văn hóa ở tầng lớp ta bây giờ. Hoa chanh nở giữa vườn chanh / Thầy u mình với chúng mình chân quê. Chị ngã em nâng là thành ngữ nói về tình cảm anh chị em.
Hát quan họ trên thuyền trong hội Lim (Bắc Ninh). Nó rất cần được ăn thua vào cuộc sống bữa nay khi những buộc ràng, quy cách xử sự trong gia đình ngày càng lỏng lẻo hơn và nghe đâu nhiều bi kịch đang xảy ra trong không ít mái nhà, căn hộ.
Không dân tộc nào, quốc gia nào có thể tồn tại, sống một mình một cõi trong thời đại toàn cầu hóa này.
Sự cống hiến, trung thực lắm khi không được ghi nhận đúng mực. In không ít trên báo đã được những người bán báo dạo rao sa sả mỗi sớm. Chiếc cúc bấm nghiễm nhiên trở nên quen thuộc và biến thành “biểu tượng” của sự canh tân thời trang trên đất Việt (?!) mở đường cho rất nhiều mốt ăn mặc, xu hướng thời trang ra đời và phát triển đến chóng mặt sau đó.
Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra là câu ca dao cảm động nói về tấm lòng bác mẹ. Ngược lại, người ta không thể là “công dân toàn cầu” thực thụ khi họ chưa phải là công dân thực thụ của giang sơn mình. Ai cũng biết rõ mười mươi thế giới đang hội nhập mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hóa, quân sự, ngoại giao.
Chẳng phải ngẫu nhiên mà dân tộc ta coi Hùng Vương là “Vua” của muôn đời. Và, còn có cả lề mề áo tứ thân, khăn mỏ quạ, quần nái đen nữa chứ.
Khái niệm “công dân toàn cầu” không bao hàm việc đánh mất bản sắc dân tộc mình. Tuy nhiên, sòng phẳng mà nói, không phải thứ gì có cội nguồn từ phương Tây du nhập vào nước ta đều có hại, trái lại, qua quá trình giao thoa hấp thu thì không ít giá trị văn hóa của họ đã góp phần làm cho dân tộc ta sáng sủa, văn minh hơn.
Thì đến lúc phải rộn ràng với khăn nhung, quần lĩnh. Cái ác, cái xấu đang tìm cách len lỏi vào từng gia đình, từng con người.
Hấp dẫn quyến rũ không phải là khêu gợi thô thiển hay càng không phải là chạy theo nhục dục, khiêu dâm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét